سطح مطلب: مبتدی
مقدمه: دو روی سکه حسابداری
بدهکار و بستانکار دو اصطلاح اساسی در حسابداری هستند که برای ثبت تمامی تراکنشهای مالی استفاده میشوند. این دو اصطلاح ممکن است در ابتدا کمی پیچیده به نظر برسند، اما با کمی تمرین و درک مفاهیم پایه، به راحتی قابل فهم هستند.
بدهکار چیست؟
بدهکار به حسابی گفته میشود که در اثر یک تراکنش مالی افزایش پیدا کند. به عبارت سادهتر، هر زمان که چیزی به یک حساب اضافه شود، آن حساب بدهکار میشود.
بستانکار چیست؟
بستانکار به حسابی گفته میشود که در اثر یک تراکنش مالی کاهش پیدا کند. به عبارت دیگر، هر زمان که چیزی از یک حساب کم شود، آن حساب بستانکار میشود.
مفهوم بدهکار و بستانکار در سر فصل های حسابداری
- داراییها: هنگامی که شرکتی کالایی خریداری میکند یا دارایی جدیدی به آن اضافه میشود، حساب دارایی مربوطه بدهکار میشود.
- هزینهها: زمانی که هزینهای در شرکت صورت میگیرد (مانند پرداخت حقوق کارمندان)، حساب هزینه بدهکار میشود.
- داراییها: هنگامی که شرکتی کالایی را میفروشد یا داراییای را از دست میدهد، حساب دارایی مربوطه بستانکار میشود.
- درآمدها: زمانی که شرکتی درآمدی کسب میکند (مانند فروش کالا یا ارائه خدمات)، حساب درآمد مربوطه بستانکار میشود.
قانون طلایی حسابداری
در حسابداری، یک قانون اساسی وجود دارد که میگوید: مجموع بدهکارها همیشه باید برابر با مجموع بستانکارها باشد. این قانون به عنوان معادله حسابداری شناخته میشود و به صورت زیر بیان میشود: داراییها = بدهیها + سرمایه
این قانون به شما کمک میکند تا:
- بتوانید صورتهای مالی را بهتر درک کنید و با دانستن بدهکار و بستانکار، می توانید به راحتی تغییرات در حسابهای مختلف را تحلیل کنید.
- بتوانید خطاهای حسابداری را تشخیص دهید، اگر مجموع بدهکارها و بستانکارها برابر نباشد، به این معنی است که خطایی در ثبت تراکنشها وجود دارد.
- بتوانید تصمیمگیریهای مالی بهتری را انجام دهید و با درک بهتر وضعیت مالی شرکت، می توانید تصمیمات مالی آگاهانهتری بگیرید.
مثال
فرض کنید یک شرکت کالایی به ارزش ۱,۰۰۰ تومان خریداری میکند. این تراکنش به صورت زیر در حسابداری ثبت میشود:
- موجودی کالاها (بدهکار): ۱,۰۰۰ تومان (زیرا دارایی شرکت افزایش یافته است)
- حسابهای پرداختنی (بستانکار): ۱,۰۰۰ تومان (زیرا بدهی شرکت به تامینکننده افزایش یافته است)
| ردیف | نام حساب | شرح سند | بدهکار | بستانکار |
| ۱ | موجودی کالا | بابت خرید کالا | ۱,۰۰۰ | |
| ۲ | حساب های پرداختنی | بابت خرید کالا | ۱,۰۰۰ |
همانطور که میبینید، مجموع بدهکارها (۱,۰۰۰ تومان) برابر با مجموع بستانکارها (۱,۰۰۰ تومان) است و قانون طلایی حسابداری رعایت شده است. درک این مفاهیم به شما کمک میکند تا به یک درک عمیقتر از حسابداری برسید و در نتیجه تصمیمات مالی بهتری بگیرید.

